
کندانسور
کندانسور به معنای تقطیر کننده و یا مبدلّ گاز به مایع می باشد؛ همانگونه که از نام آن پیداست، دستگاهی است که گازهای متراکم شده و بسیار داغ خروجی کمپرسور به آن وارد شده و با از دست دادن حرارت به مایع تبدیل می شوند؛ در واقع کندانسور لوله مسی طویلی است که درون پره هایی عموماً از جنس آلومینیوم محبوس شده که جهت تبادل حرارت بهتر، هوا توسط پروانه فن نصب شده در یونیت خارجی از میان آن عبور می کند.
اواپراتور
اواپراتور به معنای تبخیرکننده و یا مبدّل مایع به گاز می باشد؛ همانگونه که از نام آن پیداست، دستگاهی است که گاز مایع خروجی کندانسور را پس از عبور از لوله مویین دریافت نموده و با تغییر حالت، به گاز تبدیل می کند؛ این تغییر حالت، واکنشی گرماگیر است که به عبارت دیگر، گاز حرارت محیط را جذب کرده و باعث خنک شدن اواپراتور می گردد.
دو عامل باعث تغییر حالت (مایع به گاز) درون اواپراتور می گردد:
خلأ ایجاد شده درون اواپراتور توسّط مکش کمپرسور (ورودی اواپراتور توسط لوله مویین تقریباً بسته شده و خروجی آن به کمپرسور کاملاً باز است که باعث ابجاد خلأ نسبی در اواپراتور می گردد(.
کاهش فشار مایع به دلیل عبور از مسیر تنگ لوله مویین.
در واقع اواپراتور، لوله مسی طویلی است که درون پره هایی عموماً از جنس آلومینیوم محبوس شده که جهت تبادل حرارت بهتر و خنک شدن محیط (دمیدن هوای خنک داخل محیط)، هواتوسّط بلوور نصب شده در یونیت داخلی از میان آن عبور می کند.

موتور فن
موتور فن ها، الکتروموتورهایی هستند که با جریان برق مستقیم (DC) و یا غیرمستقیم (AC) به کار افتاده و دارای دور موتور متغیّر می باشند و بنا به محل قرار گیری طبقه بندی می شوند که عبارتند از:
۱- موتور فن یونیت داخلی:
محل قرار گیری آن در زیر جعبه برد فرمان است و شفت آن بسته به نوع اتّصال به بلوور مدوّر، استوانه ای است که در برخی مدل ها جهت استقرار پیچ اتّصال به بلوور، قسمتی از محیط استوانه تخت می باشد.
این موتور فن ها دارای سه دور متغیّر کم، متوسّط و زیاد می باشند.
۲- موتور فن یونیت خارجی:
محل قرار گیری آن در جلوی کندانسور داخل یونیت خارجی است و سر شفت آن جهت بسته شدن مهره نگهدارنده پروانه فن، حدیده شده و به صورت پیچ است؛ عموماً این موتور فن ها در دستگاه های معمولی، دارای یک دور ثابت هستند؛ امّا در بسیاری از دستگاه ها نیز دارای دور متغیّر هستند؛ برای مثال در دستگاه های اینورتر دارای ۱۸ دور متغیّر می باشند.
۳- موتور فن کولر پنجره ای:
این موتور فن دارای دو شفت (میله) است که یکی به پروانه فن کندانسور و دیگری به پروانه فن اواپراتور متّصل است.
پروانه فن و بلوور
پروانه فن:
قطعه ای دایره ای شکل است که پره های آن به دلیل داشتن زاویه نسبت به مرکز آن، در هنگام چرخش باعث عبور هوا از قسمت عقب به جلو و یا بالعکس می گردد؛ نیروی لازم جهت چرخش آن توسّط موتور فن یونیت خارجی تأمین می گردد؛ پروانه فن ها از جنس فلز و یا پلاستیک ساخته می شوند و وظیفه آنها عبور دادن هوا از میان کندانسور، جهت تسریع و بهبود تبادل حرارت در کندانسور می باشد.
بلوور:
بلوور در واقع نوعی پروانه فن می باشد که به دلیل قرار گرفتن داخل اواپراتور، به صورت استوانه ای ساخته میشود که دارای پره های زاویه دار نسبت به محور استوانه می باشد و از پلاستیک یا فلز ساخته می شود؛ وظیفه بلوور، عبور دادن هوای محیط از داخل اواپراتور و دمیدن آن به داخل محیط می باشد و نیروی لازم جهت چرخش آن توسط موتور فن یونیت داخلی تأمین می گردد.
بلوور در کولرهای پنجره ای، به دلیل طراحی خاص این نوع کولرها، دارای شکل متفاوتی است.
لوله مویین
لوله ای است از جنس مس که قطر داخلی آن بسیار باریک (در حد کسری از میلی متر)است که گاز مایع پس از خروج از کندانسور، به سختی امکان عبور از آن را دارد؛ این امر باعث می شود فشار مایع عبوری به شدت کاهش یابد تا پس از ورد به اواپراتور، تغییر حالت داده و به گاز تبدیل شود.
بسته به ظرفیّت و نوع طرّاحی دستگاه، طول و قطر داخلی لوله مویین متفاوت است.
لوله مویین در سیکل حرکتی گاز، بین خروجی کندانسور و ورودی اواپراتور قرار می گیرد.
در بعضی از دستگاه ها، قسمتی از آن در خروجی کندانسور و قسمتی از آن در ورودی اواپراتور قرار می گیرد.
در دستگاه های سرمایش و گرمایش، به دلیل جابجایی اواپراتور و کندانسور، در حالت گرمایش در مسیر اواپراتور↔شیر برقی↔کندانسور ( که در حالت گرمایش باز است) نیز لوله مویین قرار می گیرد.
قطعات جانبی
قطعاتی که نقش اصلی در ایجاد تهویه ندارند و در این بخش به شرح عملکرد آنها پرداخته می شود، عبارتند از:
قاب ها
قاب ها قطعاتی هستند که شکل خارجی دستگاه را تشکیل می دهند و بسته به نوع دستگاه و کارخانه سازنده، دارای شکل و مدل های مختلفی هستند که عموماً در دسته های زیر قرار می گیرند؛ تصویر اوّل، مربوط به قاب های یونیت داخلی و تصویر دوم، مربوط به قاب های یونیت خارجی می باشد.
قاب آبریز
قطعه ای پلاستیکی است که جهت جمع آوری آب حاصل از تعرّق اواپراتور در زیر آن نصب می گردد؛ عمق آن زیاد نیست و در دو طرف خود جهت سهولت نصب آبریز خروجی دستگاه، قابلیت اتّصال شلنگ خروجی را دارد.
دمپر و استپ موتور
دمپر تیغه ای پلاستیکی است که با قرار گرفتن در دهانه خروجی هوا در یونیت داخلی، جهت حرکت باد را از بالا به پایین تغییر می دهد.
استپ موتور (موتور سویینگ) موتور الکتریکی کوچکی است که دَوَران کامل ندارد و حرکت آن به صورت رفت و برگشتی و پلکانی است که تیغه آن متّصل به دمپر است و موجب تغییر حالت دمپر می گردد؛ استپ موتورها با جریان برق مستقیم کار می کنند.
فیلترها
فیلتر اصلی:
صفحه توری پلاستیکی است که در جلوی اواپراتور نصب می گردد تا از ورود آلودگی و گرد و غبار به میان صفحات اواپراتور و مسدود شدن آنها جلوگیری کند.
فیلتر پلاسما:
قطعه اسکاچ مانند کوچکی است که پشت فیلتر اصلی جهت تصفیه هوا و جذب باکتری ها و ذرّات معلّق در هوای محیط نصب می گردد.